Գործական քերականություն 07.04.26

by

211. Բայերի ժամանակային խախտումները գտի՛ր և ուղղի՛ր: Ուղղումներդ փորձի՛ր հիմնավորել:

Մեր կյանքի մեջ աշխուժություն էր մտցնում մարդանման կապիկը՝ Չամլին, որն ամեն առավոտ թեյ բերող սպասավորի հետ մտնում էր մեր ննջարանը: Մի ցատկով կտրեց դռնից մինչև մահճակալս ընկած տարածությունը և թռավ մահճակալիս: Ի նշան ողջույնի` շտապ-շտապ համբուրում էր ինձ իր խոնավ շուրթերով ու հետո տնքտնքալով հետևում էր, թե ինչպես եմ կաթ, թեյ ու շաքար (հինգ գդալ) լցնում իր բաժակը: Բաժակն ինձնից վերցնում էր հուզմունքից դողդողացող ձեռքով, մոտեցնում շուրթերին ու խմում ահավոր մի ֆռոցով: Առանց դադար տալու ավելի ու ավելի էր բարձրացնում բաժակը, մինչև որ այն շուռ էր գալիս մռութի վրա: Դրանից հետո վրա էր հասնում մի երկար ընդմիջում: Չամլին սպասում էր, որ կիսահալված շաքարը հոսի իր լայն բացված բերանի մեջ: Երբ համոզվեց, որ բաժակի մեջ էլ ոչինչ չկա, խոր հոգոց էր հանում ու բաժակը վերադարձրեց ինձ՝ այն աղոտ հույսով, որ նորից կլցնեմ:

218. Ընդգծված դերբայները այնպիսի դիմավոր ձևերով փոխարինի՛ր, որ համապատախանեն փակագծերում տրված եղանակավորմանը:

 

Ավելի դյուրազգաց ուղևորները (առանձնանալ) առանձնացրեցին իրենց: (ստույգ, հաստատ կատարված)

(Անցել) Անցե՛ք անտառապատ բլուրը, գտե՛ք (գտնել) աղետի հետքերը: (հրաման)

Շոգենավն (անցնել) անցներ նավաշինարանից, (դուրս գալ) դուրս գար ծովածոց, ու նորից (զգացվել) զգացվեր լիակատար ազատության գեղեցիկ խաբկանքը: (իղձ, ցանկություն)

Եթե ափը ծածկված լինի խիտ եղեգնուտով, այնտեղ ջրային թռչունների բներ կլինեն (լինել):  (ենթադրաբար, պայմանով կատարելի)

Դու (հետևել) պետք է հետևես նրանց և (պարզել) պետք է պարզես տեսակները: (անհրաժեշտություն, հարկադրանք)

219. Տեքստում մի դեպքում տեղադրի՛ր փակագծերում դրված առաջին բայաձևերը, մյուս դեպքում երկրորդները: Գտի՛ր ստացված տեքստերի իմաստային տարբերությունը: Կետերը կաթնասուններ են, հետևաբար նրանք շունչ առնելու համար ժամանակ առ ժամանակ մակերես պետք է ելնեն: Բացի դրանից, նրանք թոքերի որոշակի ծավալ ապահովում են, որպեսզի լողունակությունը չկորցնեն:
Մարդիկ ավելի խոր քնում են, քան կետերը: Դեղերով քնեցրած կետերը կա՛մ սուզվում են, կամ չեն շնչում, ու խեղդվում են:

223. Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ ըղձական եղանակի համապատասխան  բայերով: Գոնե մի օր կարգին Գոնե մի օր կարգին եղանակ լիներ որ կարողանայինք մի քիչ նստել ծովափին ու ջրային հեծանիվ քշել:
Գոնե մինչև ծովափ հասեինք , դրանից հետո ինքներս կգնանք:
Երանի թե մի քիչ երկար տևեր ուղևորությունը:
Շատ եմ ուզում, որ մի անգամ դելֆին տեսնեի , մի քանի օր էլ ընկերություն անեիհետը:
Եթե քամին դադարի ու փորձառու նավաստիները կարողանան ծովին ունկնդրել, նրանք կասեն, թե նավի մոտով ինչպիս՞ ձկների վտառ է լողում:

§49. Հալման տեսակարար ջերմություն:

by

1. Ինչի՞ համար է ծախսվում հալման ջերմաստիճանում բյուրեղային մարմնին ջեռուցչի տված էներգիան:

Հալման ընթացքում մարմնի ջերմաստիճանը չի փոփոխվում: Այդ դեպքում նրա ստացած ամբողջ էներգիան ծախսվում է բյուրեղային ցանցը քայքայելու և մարմնի մոլեկուլների պոտենցիալ էներգիան մեծացնելու վրա:

2. Ի՞նչն են անվանում հալման ջերմություն:

1 կգ բյուրեղային նյութը նույն ջերմաստիճանի հեղուկի վերածելը, կոչվում է հալման տեսակարար ջերմություն:

3. Ի՞նչն են անվանում հալման տեսակարար ջերմություն:

Ֆիզիկական այն մեծությունը, որը ցույց է տալիս, թե ինչ ջերմաքանակ է անհրաժեշտ հալման ջերմաստիճանում գտնվող 1 կգ բյուրեղային նյութը նույն ջերմաստիճանի հեղուկի վերածելու համար, կոչվում է հալման տեսակարար ջերմություն

4. Ի՞նչ միավորով է չափվում հալման տեսակարար ջերմությունը միավորների ՄՀ-ում:

Տեսակարար հալման ջերմությունը չափվում Է Ջ/կգ–ով կամ կկալ/կգ-ով։

5. Ի՞նչ է նշանակում «պարաֆինի հալման տեսակարար ջերմությունը 150 կՋ/կգ է» արտահայտությունը:

Այդ նշանակում է, որ 1 կգ պարաֆինի լրիվ հալման համար անհրաժեշտ է 150 կՋ էներգիա:

6. Ինչպե՞ս են հաշվում այն ջերմաքանակը, որն անհրաժեշտ է հալման ջերմաստիճանում բյուրեղային մարմինը հալելու համար:

Փորձում նույն զանգվածով տարբեր նյութերի հալման պրոցեսն ուսումնասիրելով՝ կարելի է նկատել, որ դրանք հեղուկի վերածելու համար տարբեր ջերմաքանակ է հարկավոր:

7. Հալվող սառույցը բերեցին սենյակ, որտեղ ջերմաստիճանը 0°C է։ Կշարունակի՞ արդյոք սառույցը հալվել:

Այո

8. Ո՞ր մարմինն ունի ավելի մեծ ներքին էներգիա՝ 0°C ջերմաստիճանի սառույցի կտորը, թե՞ դրանից ստացված 0°C ջերմաստիճանի ջուրը։

9. Ինչպե՞ս հաշվել այն ջերմաքանակը, որը բյուրեղանալիս անջատում է հալման ջերմաստիճան ունեցող մարմինը:

10. Ոսկու հալման տեսակարար ջերմությունը հավասար է 67 կՋ/ կգ-ի: Ի՞նչ է ցույց տալիս այդ թիվը:

Այդ թիվը ցույց է տալիս, որ մեկ կիլոգրամ ոսկին բյուրեղային վիճակից հեղուկի վիճակի վերածելու համար պետք է հաղորդել 67կՋ։

11. Ո՞ր բանաձևով են հաշվում նյութի բյուրեղացման ընթացքում անջատվող ջերմաքանակը:

Բանաձևը՝ Q=-λm

Մաթեմատիկա առանց բանաձևի

by

1․ Երբ մեքենան անցավ ճանապարհի 35%-ը, պարզվեց, որ մնացած ճանապարհը 42
կմ-ով ավելի է անցածից։ Գտնել ճանապարհի երկարությունը։
1) 105 կմ 2) 125 կմ 3) 140 կմ 4) 150 կմ

2․ Թիվը իր 1/3 մասից մեծ է 30-ով։ Որքանո՞վ է այդ թիվը մեծ իր 2/5 մասից։
1) 24 2) 27 3) 32 4) 36

3․Բազմահարկ շենքը ունի մեկ մուտք, իսկ յուրաքանչյուր հարկում կա չորս
բնակարան։ Գտնել այդ շենքի 19-րդ հարկի բնակարանների համարների գումարը։
1) 298 2) 306 3) 314 4) այլ պատասխան

4․ Դաշտում կովեր են արածում։ Դրանց ոտքերի և գլուխների տարբերությունը 45-ից
շատ է, իսկ 50-ից՝ քիչ։ Քանի՞ կով է արածում դաշտում։
1) 12 2) 16 3) 18 4) հնարավոր չէ որոշել

5․ Արամը գտել է 2022-ից մեծ այն ամենափոքր թիվը, որը ունի երեք կրկնվող
թվանշան։ Նարեկը գտել է 2022-ից փոքր այն ամենամեծ թիվը, որը նույնպես ունի
երեք կրկնվող։ Ինչքանո՞վ է Արամի գտած թիվը մեծ Նարեկի գտած թվից։
1) 100 2) 111 3) 112 4) այլ պատասխան

6․Քառանիշ թիվը սկսվում է 3 թվանշանով։ Եթե այդ թվանշանը տեղափոխեն թվի
վերջը, թիվը 3114-ով կմեծանա: Գտնել սկզբնական թվի թվանշանների գումարը։
1) 25 2) 26 3) 27 4) 28

7․Գտնել այն եռանիշ թվերի քանակը, որոնցից յուրաքանչյուրը 13-ի բաժանելիս
մնացորդում ստացվում է 9։
1) 67 2) 68 3) 69 4) 70

Մեծ թվեր գումարելիս ավելի հեշտ է դրանք կլորացնել մոտակա տասնյակին կամ հարյուրյակին:

  • Օրինակ՝ 48+36:
  • Մտովի փոխարինեք 48-ը 50-ով:
  • 50+36=86:
  • Քանի որ մենք 2 ավելացրել էինք 48-ին, հիմա պետք է հանենք այդ 2-ը:
  • 86−2=84:
  • Ուրեմն՝ 48+36=84:

Կոորդինատային հարթություն

by

1)Հաշվեք AB հատվածի M միջնակետի կոորդինատները և լրացրեք դատարկ վանդակները.

 

2)Ապացուցեք, որ ABC եռանկյունը հավասարասրուն է, եթե նրա գագաթներն ունեն հետևյալ կոորդինատները․
ա) А(0, 1), В(1, -4), C(5, 2)

Ճիշտ է

բ) A(-4, 1), B(-2, 4), C(0, 1)

Ճիշտ չէ

3)Ապացուցեք, որ MNPQ քառանկյունը զուգահեռագիծ է, և գտեք նրա անկյունագծերը, եթե`
ա) M(1, 1), N(6, 1), P(7, 4), Q(2, 4)

Ճիշտ չէ
բ) M(-5, 1), N(-4, 4), P(-1, 5), Q(-2, 2)

Ճիշտ է

4)Ապացուցեք, որ ABCD քառանկյունն ուղղանկյուն է, և գտեք նրա մակերեսը, եթե
ա) A(- 3, — 1), B(1, — 1), C(1,- 3), D(- 3, — 3)

Ճիշտ է

4
բ) A(4, 1), B(3, 5), C(- 1,4), D(0, 0)

Ճիշտ է

17

Ռացիոնալ արտահայտությունների ձևափոխումը

by

1)Պարզեցրեք ռացիոնալ արտահայտությունը․

(a²-a+3a-3-a²+5) / (a²-1)

2(a+1) * (a+1) / a²-1 * 2a = 1/a

(c+3)² – (c²+3c) /c²-9

(c²+6c+9-c²+3c) / c²-9

9(c+1)/(c²-9)

9 * (c-3) / (c²-9)

9 * (c-3) / (c-3)(c+3)

9 / (c+3)

(14+a²) – (a-4) * (a-2)/(a²-2²) = (14+a² -a² + 2a + 4a – 8) / (a²-2²) = 6(a+1) / (a²-2²)

6(a+1) * (a-2) / (a-2) * (a + 2) * 6 = (a + 1) / (a+2)

 

a * (a+4) – (a-4)² / (a-4)(a+4) = (a² + 4a – a² + 8a – 16) / (a-4)(a+4) = 4(3a-4) / (a-4)(a+4)

4(3a-4) * (a+4) / (a-4)(a+4) * 4 = (3a-4) / (a-4)

2)Պարզեցրեք ռացիոնալ արտահայտությունը․

(4y/y-1) * (y² – 2y + 1/8y) = (4y/y-1) * (y-1)² / 8y) =  4y * (y-1)² / (y-1) * 8y = (y-1) / 2

 

(3a² + 8a + 4/24a) : (a+1/12a) = (3a² + 8a + 4) * 12a / 24a * (a+1) = (3a² + 8a + 4) / 2(a+1)

 

Գործնական քերականություն 02.04.26

by

Բայն ունի հինգ եղանակ՝ սահմանական, ըղձական, ենթադրական, հարկադրական, հրամայական:

Սահմանական եղանակը ցույց է տալիս անցյալում, ներկայում և ապագայում հաստատ կատարվող, կատարված և կատարվելիք գործողությունը։ Սահմանական եղանակն ունի յոթը ժամանակաձև, որոնցից մեկը պարզ է, մնացած վեցը՝ բաղադրյալ, մեկը ներկա ժամանակաձև է, մեկը՝ ապառնի, մնացած հինգը անցյալ ժամանակաձևերն են։ Դրանք են՝

1. Անկատար ներկա-երգում եմ, խաղում եմ։

2. Անկատար անցյալ-գրում էի, խաղում էի,

3. Վաղակատար ներկա-գրել եմ, խաղացել եմ։

4. Վաղակատար անցյալ-գրել էի, խաղացել էի։

5. Ապակատար ներկա-գրելու եմ, խաղալու եմ։

6. Ապակատար անցյալ-գրելու էի, խաղալու էի։

7. Անցյալ կատարյալ-վազեցի, խաղացի։

Հրամայական՝ միայն 2-րդ դեմք, ապառնի ժամանակ։
Օրինակ՝ խոսի՛ր, խոսե՛ք։ Արգելական հրամայականը՝ մի՛ խոսիր, մի՛ խոսեք։

Ըղձական եղանակը ցույց է տալիս գործողության կատարման ցանկություն։ (երանի)։ Ունի միայն 2 ժամանակ՝ անցյալ՝ խոսեի, խոսեինք; ապառնի՝ խոսեմ, խոսենք (բոլոր դեմքերով)։ Ժխտական անցյալը՝  չխոսեի, չխոսեինք, ժխտական ապառնի՝ չխոսեմ, չխոսենք (բոլոր դեմքերով)

Ենթադրական եղանակը կազմվում է ըղձականից ՝ ավելանալով կ եղանակիչը։ Ունի երկու ժամանակ՝ ապառնի՝ կխոսեմ, կխոսենք, անցյալ՝ կխոսեի, կխոսեինք (բոլոր դեմքերով)։

Հարկադրական եղանակը կազմվում է ըղձականից՝ պիտի  կամ պետք է  եղանակիչով։ Ապառնի՝ պիտի խոսեմ, պիտի խոսենք; այնցյալ՝ պիտի խոսեի, պիտի խոսեինք։

223. Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ ըղձական եղանակի համապատասխան  բայերով:

Գոնե մի օր կարգին եղանակ լիներ որ կարողանայի մի քիչ նստել ծովափին ու ջրային հեծանիվ վարեի:
Գոնե մինչև ծովափ հասնեինք , դրանից հետո ինքներս կգնանք:
Երանի թե մի քիչ երկար տևեր ուղևորությունը:
Շատ եմ ուզում, որ մի անգամ դելֆին տեսնեի , մի քանի օր էլ ընկերություն անեի հետը:
Եթե քամին ավարտվեր  ու փորձառու նվագները կարողանային ծովին ունկնդրել, նրանք կասեն, թե նավի մոտով ինչպիսի՞ ձկների վտառ է լողում:

224. Կետերը փոխարինի՛ր տրված բայերի ենթադրական եղանակի համապատասխան ձևերով:

 Եթե թույլ տան իրենց ուզածն անել, նրանք անտառն էլ կվերածեին զորքի ու բոլոր ծառերը շարք կկանգնացնեին  (վերածել, կանգնեցնել)
Հենց որ սահմանին մոտենաք, ձեզ կհարցուփորձեն ձեր անցյալի ու նպատակների մասին: (հարցուփորձ անել)
Թե որ գտնես այդ բույսի սերմերը, ջրի մեջ կդնեի ու կթողնեի մինչև ծլեն: (դնել, թողնել)
Եթե կենդանիների կերի մեջ մեծ քանակությամբ արևքուրիկ լինի, կենդանին կթունավորվի ու կհիվանդանա (թունավորվել, հիվանդանալ)

Եթե ժամանակին չմտածեն կենդանիների կերի մասին, ձմռանը շատ դժվար  կլինի կեր հայթաթելը: (լինել)

225. Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ հարկադրական եղանակի համապատասխան  բայերով:

Վատ աշխատող շարժիչներն անպայման պիտի չաշխատեն ,թե չէ թունավորում են օդը:
Մեր քաղաքում սաղարթավոր ծառերը պիտի լինեն, որ աղմուկը կլանեն, օդը մաքրեն փոշուց ու վնասակար նյութերից:
Մարդիկ պետք է հասկանան, որ կենդանի բնությունը պահպանելը իրենց ամենակարևոր գործն է:
Ամեն մեկը դիմացինի համար պետք է անի, այն, ինչ կուզեր, որ իր համար անեն մարդիկ:
Բնության գեղեցկությունը պահպանելու համար հանքերի շահագործումը պիտի քչանա:

226. Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ հրամայական եղանակի համապատասխան  բայերով: (կետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու) :
Համարձակ եղիր, մտի նեղ միջանցքը ու երբ հասնես ստորգետնյա անցքի մուտքին, լապտերդ միացրու:
Ուշադիր նայիր քարտեզը, տես , թե օվկիանոսներում ցրված ինչքա՞ն կղզիներ կան:
Լսի բոլոր խորհուրդները, հետո արա, ինչպես կամենում ես:
Ոչ մեկի գաղտնիքը մի՛ ասա, եթե անգամ պատահաբար ես իմացել:
–Օգնիր ինձ, որ թռչեմ,- մարդկային լեզվով խնդրեց աղավնին: